Μια αλλιώτικη ζωγραφιά

Πώς να κρυφτείς απ’ τα παιδιά;
Έτσι κι αλλιώς τα ξέρουν όλα…
Διονύσης Σαββόπουλος

Στις μέρες μας ένα παιδί βλέπει τα πράγματα διαφορετικά. Δεν καταλαβαίνει το πόσο
δύσκολα τα βγάζουν πέρα οι μεγάλοι και ζει στο δικό του μοναδικό κόσμο, μέχρι κάποιος
άνθρωπος ή κάποια κατάσταση να το προσγειώσουν ανώμαλα στον κόσμο των μεγάλων.
Σωστά;
Πρόσφατα επισκέφτηκα ένα δημοτικό σχολείο σε μια περιοχή της Αθήνας. Εκεί δύο
δάσκαλοι και εθελοντές προσπαθούν να απασχολήσουν δημιουργικά τα παιδιά που
παραμένουν στην Αθήνα και όχι να τα αφήσουν εκτεθειμένα μπροστά στην τηλεόραση.
Ζωγραφίζουν, παίζουν έξω στην αυλή, συζητάνε και κάνουν μικρές επαναλήψεις σε αυτά
που έμαθαν τη χρονιά που πέρασε. Ένα εθελοντικό πρόγραμμα για όλα τα παιδιά που
διοργάνωσε ο σύλλογος γονέων και κηδεμόνων, μετά από πολλή προσπάθεια, για όσο
καιρό το σχολείο θα παρέμενε έτσι και αλλιώς ανοιχτό, καθώς οι δάσκαλοι προετοιμάζουν
τη νέα σχολική χρονιά. Ζήτησα και εγώ να συμμετέχω καθώς, αν και πρόκειται για ένα
πρωτότυπο και ενδιαφέρον πρόγραμμα, δεν υπήρχαν πολλοί που έμπρακτα να
ενδιαφέρονται.

Την προτελευταία μέρα του προγράμματος η δασκάλα των καλλιτεχνικών έθεσε σαν θέμα
στα παιδιά τους πρόσφυγες. Μέσα από απλές φράσεις κατανοητές στα παιδικά αυτάκια,
εξήγησε γιατί έρχονται όλοι αυτοί οι άνθρωποι στη χώρα μας. Λέγοντας μόνο την αλήθεια
και χωρίς να μολύνει το παιδικό μυαλό με διακρίσεις, τα προέτρεψε να βοηθήσουν και
εκείνα όπως μπορούν, ενώ τους υπέδειξε και σημεία τα οποία θα μπορούσαν να
επισκεφτούν με τους γονείς τους και να αφήσουν φαγητό, ρούχα και παιχνίδια. Μία πολύ
ιδιαίτερη και συγκινητική στιγμή ήταν όταν τα παιδιά θέλησαν να ζωγραφίσουν και να
προσφέρουν τις ζωγραφιές τους. Όχι μόνο σαν σκέψη, αλλά και σαν κίνηση. Αυτό που το
έκανε ακόμα πιο ιδιαίτερο, ήταν ότι όλα τα παιδιά θέλησαν να φτιάξουν έστω και κάτι
μικρό. Ακόμα και παιδιά που δεν είναι από τη χώρα μας. Παιδιά που θεωρούνται τυχερά
στις μέρες μας καθώς βρήκαν μια χώρα να τα δεχτεί και να τους προσφέρει μια δεύτερη
ευκαιρία για ένα καλύτερο μέλλον.
Σιγά σιγά όλα ξεκίνησαν να ζωγραφίζουν. Το καθένα με το δικό του τρόπο αποτύπωσε όλα

όσα είχε μάθει και ακούσει εκείνη την ημέρα. Πολλά είχαν και απορίες που ίσως πολλοί
από μας να μην έχουν σκεφτεί. Όχι από άγνοια, αλλά από καθαρή αδιαφορία. Όλες οι
ζωγραφιές ήταν όμορφες. Πρώτη φορά είδα ένα τόσο λυπηρό φαινόμενο όπως αυτό του
πολέμου και της προσφυγιάς να παίρνει χρώματα χαρούμενα. Κάποιες ζωγραφιές
μάλιστα έφεραν και συνθήματα. Λέξεις απλές που για τα παιδιά φάνταζαν τόσο ισχυρές
σχεδόν επαναστατικές Ειρήνη. Βοήθεια. Όλοι ίσοι! Περνούσα από πάνω τους και χάζευα τα
όμορφα σχέδια. Σε ένα από τα τελευταία θρανία όμως με περίμενε μια μεγάλη έκπληξη.
Ένα παιδί πρώτης δημοτικού ζωγράφιζε. Όχι κάτι φανταστικό, αλλά κάτι που είχε δει με τα
μάτια του. Οι λέξεις που συμπλήρωναν την εικόνα ήταν ακόμα πιο τρομαχτικές. Η πρώτη
μου σκέψη ήταν “μα πως αυτό το παιδί σκεφτόταν έτσι;”

Όπως μου εξήγησε η δασκάλα το παιδί αυτό ήταν ένα από τα πρώτα παιδιά που
κατέφθασαν όπως όπως από τη Συρία. Οι γονείς του ως εργάτες αναζήτησαν εδώ ένα
καλύτερο αύριο και το παιδί ξεκίνησε από την αρχή μια νέα ζωή. Η βοήθεια των πολιτών
ήταν απαραίτητη και ευτυχώς αποδείχθηκε ότι οι Άνθρωποι δεν έχουν χαθεί ακόμα. Το
παιδί αυτό όμως, παρ’ όλο που μεγάλωνε μακριά από όλα αυτά, παρ’ όλο που είχε έρθει
στην Ελλάδα σε μικρή ηλικία θυμόταν. Είχε εικόνες που παραμένουν ανεξίτηλες μέσα στο
μυαλό του και που πιθανώς να μην ξεχάσει ποτέ. Πως γίνεται ένα παιδί να έχει μια τέτοια
εικόνα μέσα στο μυαλό του; Μια εικόνα που ακόμα και ο καλύτερος σκηνοθέτης δε μπορεί
να συλλάβει τόσο ρεαλιστικά.
Η επομένη ήταν η τελευταία μέρα του προγράμματος. Πολλά παιδιά, επηρεασμένα ακόμα
από τη χθεσινή συζήτηση, έφεραν λίγα τρόφιμα και κάποια παιχνίδια τα οποία έδωσαν
στην δασκάλα τους για να τα παραδώσει εκείνη όπου έπρεπε. Και σαν φόρο τιμής σε όλα
εκείνα τα παιδιά που πια κοιμούνται στην αγκαλιά του Αιγαίου, τα παιδιά θέλησαν και
στόλισαν το σχολείο με τις ζωγραφιές τους. Ανάμεσά τους και η ζωγραφιά αυτού του
παιδιού. Μου έκανε τόσο μεγάλη εντύπωση που αν και όλοι είδαν τις ζωγραφιές των
παιδιών κανείς δεν στάθηκε ούτε για ένα λεπτό στη δική του. Μια ζωγραφιά ανάμεσα σε
τόσες άλλες που απλώς χάθηκε μέσα στη μάζα. Ή μήπως όχι;

Τελικά, μήπως εμείς οι μεγάλοι ζούμε στον κόσμο μας; Μήπως εμείς δε θέλουμε να
καταλάβουμε κάποια πράγματα, γιατί αν τα δούμε, θα δούμε και το πόσο μικροί, αδύναμοι
και ανίκανοι είμαστε για να τα διαχειριστούμε; Τραγική ειρωνεία εκείνης της ημέρας; Το
παιδί αυτό έφερε ίσως τα περισσότερα τρόφιμα και ήταν χαμογελαστό, γεμάτο περηφάνια.
Θα ήθελα να πω ένα μεγάλο μπράβο σε όλους όσοι βοήθησαν για να στηθεί αυτό το έργο,
παρά τις αντίξοες συνθήκες. Μην εγκαταλείπετε τα παιδιά, κι εκείνα όπως κι εμείς
βλέπουν, νιώθουν και καταλαβαίνουν.
Μπορείτε και εσείς να προσφέρετε
Το Ίδρυμα Αστέγων Δήμου Αθηναίων δέχεται καθημερινά προσφορές 8:00-3:00
στην Πειραιώς 35. 2105239465 και 2105246516, e-mail: kyada@otenet.gr
http://www.kyada.gr
Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες επικοινωνήσετε μαζί τους στα τηλέφωνα
210-3320006 & 210-3320027. http://www.gcr.gr/node/19
Η Κιβωτός του Κόσμου Διεύθυνση: Ζηνοδώρου 3 & Καλλικλέους
Κολωνός – Αθήνα 10442 Τηλέφωνο: 210 5141935, 210 5141953 FAX: 210 9623114
Email: info@kivotostoukosmou.org,
Αγκαλιά Λεωφόρος Αθηνών 84,10441 Αθήνα
Δευτέρα-Παρασκευή 9.00 – 17.00 210 8828788