Το Γαλαξίδι . . Αλλιώς

Σεπτέμβρης

Μήνας επιστροφής. Ο πιο δύσκολος για τους περισσότερους αφού, όλοι καλούμαστε να επιστρέψουμε στην καθημερινότητα και στη ρουτίνα μας. Τα σχολεία ανοίγουν και όσοι χάρηκαν τις καλοκαιρινές διακοπές αρχίζουν να μετράνε πόσες μέρες έχουν μείνει μέχρι την επόμενη άδεια. Και όμως ο Σεπτέμβρης κρύβει πολλές εκπλήξεις.

Την μεγαλύτερη από αυτές την βρήκα στο Γαλαξίδι. Εκτός από τις κλασσικές ομορφιές του, όπως τα γραφικά σοκάκια του και τα γαλαζοπράσινα νερά του, αυτό το παραθαλάσσιο μέρος γιορτάζει, με έναν μοναδικό τρόπο, την προσφορά των Γαλαξιδιωτών στην Ελληνική επανάσταση! Έτσι κάθε χρόνο 17 και 18 Σεπτεμβρίου οι ντόπιοι θυμούνται την ιστορία του τόπου και τη σημαντική συμβολή τους στον αγώνα του 1821. Τότε είχαν δοθεί καράβια με τα οποία οι αγωνιστές πέτυχαν σημαντικές νίκες.

Στο σήμερα, παρόμοια καράβια αρμενίζουν στον κόλπο από την μια μεριά μέχρι την άλλη. Μέσα τους, άντρες και γυναίκες, ντυμένοι παραδοσιακά, χαιρετάνε το πλήθος ενώ κρατούν δάδες αναμμένες και παλιά όπλα στα χέρια. Από την ακτή οι προβολείς φωτίζουν αυτή την μαγική εικόνα. Στο τέλος όλα τα καραβάκια κάνουν παρέλαση το ένα πίσω από το άλλο μέχρι να καταλήξουν στο μικρό λιμάνι. Από εκεί οι άνθρωποι θα βγουν στην στεριά όπου θα παρελάσουν με το κεφάλι ψηλά. Μου έκανε τρομερή εντύπωση πως ανάμεσά τους υπήρχαν και μικρά παιδιά τα οποία περήφανα σήκωναν την Ελληνική σημαία.

Μετά το τέλος της παρέλασης, τα ταβερνάκια της παραλίας γεμίζουν ασφυχτικά, για αυτό καλό θα ήταν να έχετε κάνει κράτηση, αν θέλετε να γευτείτε τις παραδοσιακές λιχουδιές.  Το φαγητό γενικά είναι αρκετά καλό αλλά θέλει αρκετή υπομονή για να εξυπηρετηθείτε, ειδικά με τόσο κόσμο.

Την επομένη, η μέρα ξεκινάει  από νωρίς, καθώς το πρωί οι περισσότεροι θα βρεθούν στην λειτουργία και έπειτα στην πρωινή παρέλαση. Εκεί έχεις την ευκαιρία να θαυμάσεις καλύτερα όλες τις λεπτομέρειες που έχουν οι παραδοσιακές φορεσιές. Κατά τις δώδεκα το μεσημέρι, η γιορτή και οι ομιλίες έχουν τελειώσει και είναι η τέλεια ευκαιρία για να δεις και λίγο περισσότερο το μέρος. Μια στάση στο ναυτικό μουσείο κρίνεται απαραίτητη. Αν και μικρό, κρύβει μέσα του πολλά και σημαντικά κομμάτια ιστορίας. Εκεί κάναμε και μια ιδιαίτερη γνωριμία. Ο κύριος Λεωνίδας , ντόπιος και λάτρης του μέρους προσφέρθηκε να μας ξεναγήσει και να μας δείξει κάτι πραγματικά ξεχωριστό και σπάνιο.   

Έτσι πήγαμε να δούμε μέσα την Αγία Παρασκευή. Εκεί ο κ. Λεωνίδας σήκωσε ένα από τα χαλιά της εκκλησίας αποκαλύπτοντας κάτι μοναδικό. Στο πάτωμα βρίσκονταν σκαλισμένοι μήνες, νούμερα, μέρες ακόμα και τα ζώδια. Όλος ο χρόνος, και οι 365 μέρες βρίσκονταν εκεί! Πρόκειται για ένα ιδιαίτερο ημερολόγιο, όπως μας εξήγησε, το οποίο λειτουργεί με το φως που μπαίνει από ένα μικρό παράθυρο που βρίσκεται στη σκεπή. Το 1911 ο Γαλαξιδιώτης καπετάνιος Ηλίας Σκούρτης, που ήταν  εξαιρετικός γνώστης αστρονομίας, σκάλισε στο μαρμάρινο δάπεδό της έναν ζωδιακό κύκλο –ηλιοτρόπιο. Με τη βοήθεια μιας απλής τρύπας στην στέγη της εκκλησίας δημιουργήθηκε το ηλιακό ημερολόγιο: Στις 12 ακριβώς κάθε μέρα, μέσα από την ειδικά φτιαγμένη τρύπα στην οροφή του ναού, τρυπώνει μια αχτίνα του ήλιου και δείχνει ακριβώς την ημερομηνία, πάνω στον ζωδιακό κύκλο! Είχαμε μείνει άναυδοι! Ο δημιουργός του είχε αφήσει μέχρι και οδηγίες χρήσης αλλά και ανακατασκευής του ώστε οι επόμενες γενιές να μπορέσουν να το διατηρήσουν και να το χρησιμοποιούν σωστά. Εδώ οφείλουμε να πούμε πως η αρχαιολογική υπηρεσία που λάμπει δια της απουσίας της έχει αφήσει ένα τέτοιο έργο στην τύχη της με τους κατοίκους της περιοχής να κάνουν ό,τι μπορούν για να το προφυλάξουν απ’ το χρόνο.

Βγαίνοντας απ’ το ναό στην ίδια ευθεία συναντήσαμε τον Ιερό ναό του Αγίου Νικολάου. Έναν κλασσικό ναό με μεγάλη αυλή κάπως κοινή θα λέγαμε. Και όμως για άλλη μια φορά ο κ. Λεωνίδας ήταν εκεί για να μας βγάλει απ’ την πλάνη μας. Βλέπετε το τέμπλο που βρίσκεται μέσα στην εκκλησία είναι ένα μικρό θαύμα της ξυλογλυπτικής. Στα 1740 οι Γαλαξιδιώτες αποφάσισαν να φτιάξουν ένα ξύλινο τέμπλο. Φώναξαν λοιπόν απ’ το Μέτσοβο τους μάστορες οι οποίοι επί 8 ολόκληρα χρόνια εργάστηκαν ( 1748), με ξύλο το οποίο έφτασε εκεί από την Οδησσό ( καρυδιά), ώστε να δημιουργήσουν αυτό το αριστούργημα κομμάτι κομμάτι ( 13 στο σύνολο).

Στο κέντρο υπάρχει το πιο χαρακτηριστικό κομμάτι που είναι η σταύρωση του Χριστού με ένα σπάνιο σημάδι. Την κάρα ( κεφάλι ) του Αδάμ. Έτσι γίνεται ξεκάθαρο το σημάδι πως ο Χριστός νικάει το θάνατο. Χαρακτηριστικό επίσης αυτού του τέμπλου είναι οι κολόνες. Κάθε κολόνα καταλήγει σε έναν απ’ τους δώδεκα αποστόλους, οι οποίοι βρίσκονται σε μια εγρήγορση. Η στάση του σώματός του φαίνεται σαν να έχουν κάνει μια κίνηση να σηκωθούνε για αυτό και λέγεται πως περιμένουν στη νέα Ιερουσαλήμ.

Οι περισσότερες απ’ τις εικόνες που βρίσκονται μέσα στην εκκλησία έχουν κάποια σχέση με τις ξυλόγλυπτες εικόνες που βρίσκονται από κάτω τους. Όχι όμως όλες. Για παράδειγμα ξεκινώντας από δεξιά, βλέπουμε την αποκαθήλωση ( δεν έχει σχέση με το θέμα από πάνω) με το σώμα του Χριστού ανάμεσα στον Ιωσήφ της Αριμαθείας και την Μαρία τη Μαγδαληνή. Παρατηρώντας κάθε μικρή λεπτομέρεια καταλαβαίνεις πως τίποτα δεν έγινε τυχαία και πως κυριολεκτικά ο «καλλιτέχνης» έχει μπει μέσα στο ξύλο απ’ το οποίο και δημιούργησε αυτό το αριστούργημα. Άλλο παράδειγμα είναι ο Ιωάννης ο βαπτιστής ( εδώ υπάρχει σχέση και με την εικόνα από πάνω) και δίπλα είναι σκαλισμένο το ιερό Μανδήλιο. Το πρόσωπο δηλαδή του Ιησού αποτυπωμένο πάνω σε ένα ύφασμα. [1]

Στην ωραία πύλη έχουμε τον Ευαγγελισμό με λεπτομέρειες που ξεπερνάνε την φαντασία. Από αντικείμενα που βρίσκονται μέσα στη σκηνή μέχρι τη στάση των δύο σωμάτων. Από πάνω ο Δαβίδ και ο Σολομών ως προφήτες με δύο φοίνικες που συμβολίζουν την Αθανασία. Συνεχίζοντας βλέπουμε και άλλες σκηνές σταθμούς από τη ζωή και πριν και κατά τη διάρκεια της ζωής του Ιησού. Κάπου εδώ η ξενάγησή μας τελειώνει και το χαμόγελο και η ευχαρίστηση που βγαίνει είναι καθαρά μέσα από την ψυχή μας. Βέβαια δεν κρύβεται η πικρία στο πρόσωπο του ξεναγού μας καθώς μας αναφέρει πως παρά τις προσπάθειές τους η τελευταία συντήρηση αυτού του μοναδικού έργου έγινε το 1995.

Βγαίνουμε έξω στον καθαρό αέρα και τον ήλιο. Η θέα απ’ τα στενά δεν μας δίνει αυτό που εμείς θα θέλαμε για αυτό και επιβιβαζόμαστε στα αυτοκίνητα. Κάνουμε ολόκληρη τη βόλτα στον κόλπο και περνάμε στην απέναντι πλευρά. Εκεί κάτω από πλούσια βλάστηση έχουμε μια πανοραμική θέα ολόκληρου του μέρους αλλά και ένα μέρος για να καθίσουμε αναπαυτικά και να συλλογιστούμε τα όσα είδαμε και μάθαμε σε αυτό το ταξίδι. Ένα μέρος με μεγάλη ιστορία η οποία σιγά σιγά χάνετε. Για αυτό και τέτοιες αναμνήσεις δεν πρέπει να αφήσουμε να χαθούν.

Αυτά προς το παρόν ελπίζω οι συμβουλές μου να σας βοήθησαν και να σας ενέπνευσαν να επισκεφθείτε και εσείς όλα αυτά τα υπέροχα μέρη που κρύβονται στην Ελλάδα μας. Για οποιαδήποτε απορία ή σκέψη που θα θέλατε να μοιραστείτε μαζί μου υπάρχει φόρμα επικοινωνίας στη σελίδα μου. Πάμε τώρα για την επόμενη περιπέτεια!

[1] Η ιστορία αυτή δεν είναι μέσα από το Ευαγγέλιο αλλά από ιστορική πηγή. Προέρχεται από τον Ευσέβιο της Καισαρείας έναν επίσκοπο του 10^ου αιώνα μ. Χ. Πριν την ανάσταση ένας άρρωστος έπαρχος στην πόλη της Έδεσσας έπασχε από σοβαρή ασθένεια (πιθανόν λέπρα). Για αυτό και δεν έβγαινε έξω από τον χώρο του. Από ανθρώπους άκουσε για τα θαύματα που έκανε ο Ιησούς . Πίστεψε και έστειλε τον έμπιστό αγγελιαφόρο Ανανία, με σκοπό να τον καλέσει στην πόλη του ώστε να μπορέσει να δει το πρόσωπό του. Ο Ανανίας βρήκε τον Ιησού και προσπάθησε να τον ζωγραφίσει. Ο Χριστός όμως βρισκόταν σε απόσταση και το πρόσωπό του έλαμπε. Έτσι εκείνος δεν μπορούσε να τον ζωγραφίσει. Τον πλησίασε τότε ο ίδιος ο Χριστός και αποτύπωσε ο ίδιος το πρόσωπό του πάνω σε ένα ράκος τετράδιπλο. Εκείνος τότε το πήρε, επέστρεψε πίσω και ο έπαρχος γιατρεύτηκε αφήνοντάς όμως στο πρόσωπό του ένα μαύρο σημάδι. Αυτό έφυγε όταν εκείνος και η οικογένειά του βαφτίστηκαν χριστιανοί. Το κομμάτι αυτό σώθηκε, μεταφέρθηκε στην Κωνσταντινούπολη και από εκεί μάλλον στη Γένοβα.