« Μας αξίζει μια ζωή πλημμυρισμένη ομορφιά κι εσωτερική ισορροπία» . . . Ρένα Ρώσση – Ζαΐρη
Είναι κόρη του Νικόλαου Ρώσση, γεννημένη μέσα στα βιβλία. Αποφοίτησε από το Αμερικανικό Κολέγιο Θηλέων, τη Σχολή Νηπιαγωγών Αθηνών και το Lοndon Montessori Centre. Εργάστηκε ως νηπιαγωγός για πολλά χρόνια, αλλά και ως υπεύθυνη εκδόσεων. Έχει γράψει 17 βιβλία για ενηλίκους και πάνω από 150 παιδικά βιβλία. Το 2015 της απονεμήθηκε το Βραβείο Λογοτεχνίας από τον Όμιλο Γυναικών Πειραιά «Εξάλειπτρον» για το συγγραφικό της έργο, ενώ όλα τα μυθιστορήματά της κυκλοφορούν από τις Εκδόσεις ΨΥΧΟΓΙΟΣ. Δεν είναι άλλη από τη Ρένα Ρώσση – Ζαΐρη.
Εσείς ξεκινήσατε με τα παιδικά βιβλία και αργότερα γράψατε και για τους ενήλικες. Τι πιστεύετε πως σας τράβηξε περισσότερο προς τα παιδιά και σας ενέπνευσε τόσο, ώστε να αφιερωθείτε πρώτα σε αυτά και αργότερα στους μεγάλους;
Πραγματικά έχω πάθος με τα παιδιά. Παντρεύτηκα στα 18 μου χρόνια, αμέσως μόλις τελείωσα το λύκειο, για να αποκτήσω όσο πιο γρήγορα γινόταν δικά μου παιδιά! Μαζί τους πήγα στο Πανεπιστήμιο, μαζί τους μεγάλωσα… Χρειάστηκε να σπουδάσω παιδαγωγική και παιδική ψυχολογία για να συνειδητοποιήσω τον λόγο.
Έχασα τη μητέρα μου μικρή, δεν είχα συμπληρώσει τα δύο μου χρόνια. Γι’ αυτό και δε τη θυμάμαι. Γι’ αυτό, ακόμα και στην ηλικία που είμαι σήμερα, μου λείπει πολύ…
Έγινα παιδαγωγός, γράφω παιδικά βιβλία, για να είμαι πάντα κοντά στα παιδιά, κοντά στην παιδική ηλικία, για να ζω και να ξαναζώ τα παιδικά χρόνια, να παραμείνω για πάντα παιδί. Γιατί η ευτυχισμένη, η απόλυτα ευτυχισμένη παιδική ηλικία, έλειψε από τη ζωή μου. Και την έχτισα μόνη μου, με τα ίδια μου τα χέρια. Τα ίδια τα παιδιά, η ζεστασιά τους, η άδολη αγάπη τους, αναπλήρωσε όσα πολύτιμα συναισθηματικά κομμάτια μου έλειψαν όταν ήμουν μικρούλα.
Σας ακούμε συχνά να μιλάτε για τα παιδιά. Τι ρόλο έχουν στο κομμάτι της συγγραφής σας;
Τα παιδικά μου βιβλία γεννιούνται μέσα από τις επιθυμίες και τα θέλω των παιδιών. Με έχουν βοηθήσει οι παιδαγωγικές μου σπουδές, τα χρόνια εμπειρίας κοντά στα παιδιά. Έχω μάθει να τα ακούω προσεκτικά. Καταγράφω κάθε λέξη τους, κάθε φοβία κι ανασφάλειά τους, ακόμα και οι ιδέες τους, γίνονται βιβλία για να τα βοηθήσουν. Οι ήρωές μου έχουν κάτι από εκείνα, οι ήρωές μου είναι εκείνα. Χρόνια πολλά προσπαθώ να γίνω ένα μαζί τους, προσπαθώ να «διαβάσω» την ψυχή τους, να μιλήσω στη γλώσσα τους. Έχω γράψει πάνω από εκατόν πενήντα παιδικά βιβλία και συνεχίζω.
Γιατί τελικά δε γράφω εγώ. Τα παιδιά γράφουν, μέσα από μένα…
Την ίδια τη συγγραφική μου καριέρα την οφείλω στα παιδιά, γιατί είναι εκείνα που με δίδαξαν να γράφω με το μελάνι της καρδιάς μου, ακόμα και για τους ενήλικες.
Είδαμε στο νέο σας βιβλίο να θίγετε καίρια ζητήματα της εποχής μας όπως για παράδειγμα η κακοποίηση των γυναικών από τους συντρόφους τους. Τι ήταν αυτό που σας έκανε να αγγίξετε ένα τόσο ευαίσθητο θέμα;
Καλά κρυμμένα μυστικά οικογενειακής βίας αποκαλύφτηκαν μπροστά στα μάτια μου μέσα από τα τρεμάμενα λόγια των αναγνωστριών μου. Ακόμα και μέσα από τις φωτογραφίες που μου εμπιστεύονταν.
Πάλεψα με όλες μου τις δυνάμεις να βοηθήσω, ακόμα και συμβουλεύσω, ξενυχτούσα δίπλα τους, βούρκωνα, έψαχνα κι έβρισκα για χάρη τους τηλέφωνα βοήθειας και μονάδες για κακοποιημένες γυναίκες… Ώσπου φούντωσε μέσα μου η αγανάκτηση κι ο θυμός, έγιναν βιβλίο τα συναισθήματά μου. Κάπως έτσι γεννήθηκε το Μπλε Ζαφείρι, εκδόσεις Ψυχογιός. Με μυθιστορηματικό τρόπο αποκαλύπτει με τη σειρά του όσα ακούμε και διαβάζουμε στα Μ.Μ.Ε. Εδώ και χρόνια οι δολοφονίες γυναικών, η σωματική κακοποίηση, οι ξυλοδαρμοί, οι βιασμοί, βρίσκονται στο προσκήνιο.
Το Μπλε Ζαφείρι κοιτάζει κατάματα τις οικογένειες με το αγγελικό και συνάμα διαβολικό πρόσωπο του άντρα, ο οποίος ξεσπάσει με μανία στη γυναίκα του. Που τη ζηλεύει κι επιδιώκει να ελέγχει κάθε της κίνηση. Κομματιάζει κάθε θετικό κομμάτι του εαυτού του κι έπειτα παλεύει να το αποκτήσει ξανά με την τρυφερότητά του.
Αλλά και τις γυναίκες που εγκλωβίζονται σε έναν κύκλο γλυκόπικρο, τοξικό. Που χάνουν την αυτοεκτίμηση και τον αυτοσεβασμό τους. Που φοβούνται, υποχωρούν, βασανίζονται, υποφέρουν, τραυματίζονται βάναυσα. Βρίσκουν ένα σωρό δικαιολογίες για να μην καταγγείλουν τον σύζυγό τους, πιστεύουν πως φταίνε οι ίδιες, προφέρουν εκούσια τον εαυτό τους στα χέρια του θύτη τους. Και τον συγχωρούν.
Ξανά και ξανά.
Παλεύει να τις βοηθήσει αυτές τις γυναίκες, τις ωθεί να βρουν τον τρόπο να το ξεπεράσουν, να νιώσουν πως είναι δυνατές, να κρατήσουν σφιχτά στο χέρι τους το μπλε ζαφείρι, όπως ακριβώς και η Μελάνθη, η ηρωίδα μου. Γιατί ναι, είναι δυνατές, μπορούν να ξεπεράσουν κάθε πρόβλημα, να βρουν βοήθεια, αρκεί να το πιστέψουν!

Βλέπουμε πως στα βιβλία σας υπάρχει έντονα το στοιχείο του έρωτα. Τι συμβολίζει για εσάς.
Θα έλεγα πως η αγάπη είναι ο καταλύτης των ιστοριών μου σε κάθε μου μυθιστόρημα κι όχι μόνο στο τελευταίο.
Φυσικά λατρεύω να γράφω για τον έρωτα σε κάθε μου βιβλίο, ακολουθώ τα λόγια του Καζαντζάκη που τον χαρακτηρίζει ως την ανάσα του Θεού πάνω στη γη. Ο έρωτας πλημμυρίζει με χρώματα τη ζωή των ηρώων μου ενώνει τα πάθη τους, τους κάνει να χάνουν τον έλεγχο, να βιώνουν την τελειότητα, αλλά πολλές φορές τους σπρώχνει και σε λάθη θανάσιμα.
Τι θα λέγατε πως αντικατοπτρίζει το μπλε ζαφείρι στα δικά σας μάτια, στα μάτια της Ρένας;
Αυτό το μυθιστόρημα ήταν λες και διάλεξε μόνο του τον τίτλο του, ένα τίτλο που του ταίριαζε τόσο πολύ.
«Το Μπλε ζαφείρι» αντιπροσωπεύει τη δύναμη ψυχής που κρύβει μέσα της κάθε γυναίκα κι όχι μόνο η ηρωίδα μου.
Στο τέλος του βιβλίου βλέπουμε τους ήρωες να λυτρώνονται. Αυτή η λύτρωση πιστεύετε πως έρχεται πάντα στις ζωές των ανθρώπων;
Όταν γράφω βουτάω σε μια θάλασσα από ερωτήματα, μεταφέρω προβληματισμούς, άγχη, χαρές και λύπες, συναισθήματα μοναδικά, τα ακουμπώ στους ήρωες, παλεύουμε μαζί να ανακαλύψουμε την ελπίδα.
Και ναι, πιστεύω πως η λύτρωση έρχεται αργά ή γρήγορα στις ζωές των ανθρώπων, πληρώνουμε όλοι τα λάθη μας, εδώ είναι η κόλαση κι ο παράδεισος, ο καθένας μας απολαμβάνει αυτό που του αξίζει.
Είδαμε τις προηγούμενες χρονιές δύο βιβλία σας: «Δίδυμα Φεγγάρια» και «Αστέρια στην Άμμο», να μεταφέρονται στην μικρή οθόνη. Θα θέλατε να δείτε ξανά κάποιο από τα έργα σας να μεταφέρονται είτε στη μικρή είτε στη μεγάλη οθόνη; Ίσως και σε κάποια θεατρική σκηνή; Κι αν ναι, ποιο;
Ήταν μεγάλη τιμή για μένα που επέλεξαν τα «Δίδυμα Φεγγάρια» και τα «Αστέρια στην άμμο», για να τα μεταφέρουν στην τηλεόραση.
Το τηλεοπτικό αποτέλεσμα, ιδιαίτερα στα «Δίδυμα Φεγγάρια» με μάγεψε!
Λαχταρώ να αντικρίσω όλα μου τα μυθιστορήματα να μεταφέρονται είτε στη μικρή είτε στη μεγάλη οθόνη, ακόμα και το θέατρο.
Αν πρέπει να διαλέξω όμως θα αναφέρω «Το Μπλε ζαφείρι», είναι νωπή η ιστορία του ακόμα μέσα μου. Είναι οι ανθρώπινες σχέσεις, το μπλε του ζαφειριού που γίνεται ένα με το μπλε του ουρανού και της θάλασσας, είναι τα παιδιά με σύνδρομο Άσπεργκερ, ο κοινωνικός ρατσισμός, ο έρωτας σε όλο του το μεγαλείο, είναι η κινηματογραφική του πλοκή, η «μεθυσμένη», η ταξιδιάρικη ματιά του, είναι τόσα πολλά..
Στα τόσα χρόνια που γράφετε έχετε ταυτιστεί με κάποια από τις πρωταγωνίστριες που έχετε δημιουργήσει. Αν κάτι τέτοιο συμβαίνει, πόσο το γεγονός αυτό σας έχει επηρεάσει στην πραγματική ζωή σας;
Αγαπώ όλους τους ήρωες και τις ηρωίδες μου και στα 19 μυθιστορήματά μου. Ακόμα και να μη ταυτίζεται η προσωπικότητά μου μαζί τους, είναι όλοι τους κομμάτι του εαυτού μου. Είναι παράξενο αλλά κάθε φορά ξεχωρίζω το τελευταίο βιβλίο που γράφω. Γι’ αυτό και θα διαλέξω την «Το Μπλε Ζαφείρι» και τη Μελάνθη, την κεντρική του ηρωϊδα.
Ίσως γιατί αντιπροσωπεύει την ίδια τη γυναίκα και τη δύναμή της. Τη θαυμάζω, όπως θαυμάζω όλες τις γυναίκες που παλεύουν καθημερινά με ένα σωρό αντιξοότητες και βγαίνουν νικήτριες. Υποκλίνομαι στο θάρρος τους, στο ψυχικό τους ανάστημα, στην καθημερινή της πάλη να ισορροπήσουν σε τόσους και τόσους ρόλους.

Ίσως πάλι γιατί νιώθω σαν να «πρωταγωνιστώ» κι εγώ σε αυτό το βιβλίο. Είναι η παράλληλη αφήγηση που με ξετρέλανε, που μου έδωσε την ευκαιρία να μιλήσω τόσο ανοιχτά. Με κάποιον τρόπο έγινα κι εγώ πρωταγωνίστρια, πάλεψα να γίνω ένα με την καρδιά κάθε ήρωά μου, ξεκλειδώνοντας ακόμα και προσωπικά μου μυστικά, ένα πληγωμένο κομμάτι του εαυτού μου.
Η ζωή που ζω δεν επηρεάζεται από τα μυθιστορήματα που γράφω. Το ανάποδο συμβαίνει. Τα βιβλία μου είναι που επηρεάζονται από τις προσωπικές μου εμπειρίες κι απ’ όλα όσα βιώνω ως Ελληνίδα.
Ως μητέρα, γιαγιά, νηπιαγωγός, συγγραφέας. Ποια συμβουλή θα δίνατε στους αναγνώστες μας και κυρίως στα νέα παιδιά, για να αντιμετωπίσουν τις δυσκολίες που τους φέρνει η ζωή;
Το να μάθουν από μικρούλια να μην καταπιέζουν όλα όσα νιώθουν. Να παρουσιάζουν το αληθινό πρόσωπό τους, να μη θάβουν τον θυμό και τον φόβο τους. Να μην αποξενώνονται.
Κανένας μας δεν είναι παγιδευμένος.
Μας αξίζει μια ζωή πλημμυρισμένη ομορφιά κι εσωτερική ισορροπία κι αυτό σημαίνει πως πρέπει πάντα να ακολουθούν το χρώμα της δικής τους καρδιάς. Να γίνουν πρωταγωνιστές της ζωής τους, μην αφήνουν κανέναν άλλο να καταλάβει τη θέση που τους ανήκει.


